İÜC · BÖTE · Teknoloji Planlaması ve Uygulanması

Vize çalışma rehberi

28 Eylül, 7 Ekim ve 28 Ekim slaytları ile üç ders transkriptinden derlendi. Hocanın sınavda ne istediğini söylediği kısım en üstte; en sonda doğrudan kâğıda geçirebileceğin, iki soruyu birlikte cevaplayan örnek bir cevap ve anında geri bildirim veren etkinlikler var.

Aynı içeriğin düzenlenebilir doküman hâli →

Sınav neyi istiyor?

Hoca son derste vizeyi kendisi anlattı. Sürpriz yok, sorular belli:

5 KasımTek oturum, yarım saat erken git

45 dkGeç kalan, biri çıktıysa alınmaz

60 puanBirbirine bağlı 2 soru

40 puan3 ödevden (zaten belli)

Soru 1 · İhtiyaç analizi

Verilen (ya da seçtiğin) bir konuda ihtiyaç analizini nasıl yürütürsün? Başlıklar mutlaka kâğıtta görünmeli: eğitim ortamı, problem, paydaşlar, mevcut durum, veri kaynakları ve toplama yöntemi, olası nedenler, hedeflenen durum, ihtiyaç, öncelik.

Soru 2 · Çözüm üretme

Bu ihtiyaca yönelik hangi çözümleri çıkarırsın, bunları ihtiyaç analizinde hangi durumlara bakarak değerlendirdin? Kuramlar (TAM / UTAUT / Yeniliğin Yayılımı) işin içine katılırsa artı.

Hocanın uyarısı, kelimesi kelimesine önemli: "Anket uygularım" deyip geçme. Ne tür bir anket, hangi sorular? Kime, kaç kişiye, hangi görüşme soruları, neyi gözlemleyeceksin? Afaki değil, detaylandırarak yaz. Üç ödevin karması gibi düşün: bir teknoloji planlama sürecini baştan sona nasıl yürüteceğini yazıyorsun.

Hocanın sınav için söyledikleri (28 Ekim ders kaydı)

Transkriptte hoca sınavı doğrudan anlatıyor. Sınav sorusunu belirleyen cümleler bunlar:

Hocanın sözü	Senin için anlamı
"Sınavımızın 40 puanı zaten yaptığınız ödevlerden olacak… Bir 60 puanlık soru kısmımız olacak."	Çalışman gereken kısım 60 puanlık yazılı.
"Biri, bir konuda ihtiyaç analizini nasıl yürütürsünüz, bunun üzerine olacak."	Soru 1 kesin: ihtiyaç analizi süreci.
"Diğeri de, bugün yaptığınız gibi, bu ihtiyaç analizine yönelik ne tür çözümler çıkarırsınız? Bu çözümleri çıkarma noktasında hangi durumları değerlendirdiniz?"	Soru 2 kesin: alternatif çözümler + değerlendirme ölçütleri (28 Ekim dersi: hedef, alternatifler, matris).
"Birbirine bağlı iki soru gibi düşünün."	Aynı kurum ve aynı problem üzerinden iki soruyu zincir hâlinde cevapla.
"Belki kuramlardan da faydalandığınızı ekleyecek şekilde… üç ödevinizin de karması gibi düşünebilirsiniz."	TAM / UTAUT / Yeniliğin Yayılımı'nı cevaba yedir.
"Anket uygularım. Yani ne tür bir anket uygularsın? Ne tür sorular olur? … daha biraz detaylandırarak yazmanızı isteyeceğim."	Veri toplama yöntemini yazarken örnek soruları da yaz.
"Bir teknoloji planlaması sürecini nasıl yürüteceğinizi yazmış olacaksınız."	Cevap, baştan sona bir planlama süreci gibi okunmalı.
"İhtiyaç analizinin… ifadelerin de mutlaka sınavda olması gerekiyor… başlıklarımızı belirleyecek şekilde yazmanız önemli."	12 başlığı kâğıtta başlık olarak yaz.
"Sorular belli… sürpriz bir durum olmayacak… yaptığınızı uygulayabileceğiniz bir uygulama olması gerekiyor."	Kendi ödev konunu (kurum + problem) hazır ve ezber tut; büyük ihtimalle onu uygulayacaksın.
"Tek dilimli, 45 dakikalık bir sınav… yarım saat önce gelecek şekilde… 5 Kasım olarak görmüştüm."	Erken git.

Sınav = üç ödevin karışımı

Ödev	Ne istendi	Sınavda nereye düşer
1 · İhtiyaç analizi (7 Ekim)	"Seçtiğiniz eğitim ortamının teknolojiye ilişkin bir ihtiyacını belirleyin ve bu ihtiyacı sistematik olarak analiz edin." 12 başlıklı şablon.	Soru 1
2 · Kuramlarla analiz (Yeniliğin Yayılımı dersi)	Aynı ihtiyacı UTAUT ve Yeniliğin Yayılımı açısından incele: kurumdaki sosyal durum, kolaylaştırıcı koşullar, pilot grubu kimler, denenebilirlik nasıl.	Soru 1'de veri toplama ve nedenler, Soru 2'de benimseme planı
3 · Plan taslağı (28 Ekim)	Problem ve gerekçe · bir genel amaç + en az iki ölçülebilir hedef · en az üç çözüm seçeneği ve karşılaştırma (matris) · seçim gerekçesi · TAM/UTAUT/Yayılım kavramlarını plan kararlarıyla ilişkilendirme · takvim, görevler, kaynak, riskler	Soru 2

Ders içinde sorulan ve sınava benzeyen sorular: "Yarın bir okul size 'Bize yapay zekâ teknolojisi lazım' derse, soracağınız ilk 5 soru ne olur?" (7 Ekim) · "Bu okulun teknoloji ihtiyacı nedir?" vakası (7 Ekim) · "Yeni bir teknolojiye ihtiyaç var, ihtiyaç analizinde TAM ve UTAUT'a göre ne gibi sorular sormalıyız?" (TAM/UTAUT dersi). Üçü de Sınav etkinlikleri (A ve C sekmeleri) ve örnek cevapta karşılanıyor.

45 dakikayı böyle böl

Dakika	Ne yapıyorsun
0–4	Konuyu/kurumu seç, kenara 12 başlığı alt alta yaz (iskelet).
4–22	Soru 1: ihtiyaç analizi. Her başlığa 2–4 satır, anket/görüşme sorularını açık yaz, 5 Neden zincirini kur.
22–40	Soru 2: amaç + 2 ölçülebilir hedef, en az 3 alternatif, puanlı matris, seçim gerekçesi, kuramlarla benimseme planı, kısa takvim/risk.
40–45	Başlıklar eksiksiz mi, kuram adları doğru mu (Davis 1989, Venkatesh 2003, Rogers) kontrol et.

Sürecin haritası

Bütün dersin özü tek cümle: "Problemi tanımlamadan teknoloji seçmek, çözümden önce araç seçmektir." Teknoloji planlaması yalnızca donanım seçimi ve satın alma değildir.

Teknolojiye yatırım (yanlış bakış)

Ne satın alacağız? Kaç tane? Ne kadar tutuyor? Ne zaman? Cihaz çalışıyor mu? → Satın alma

Teknoloji planlaması (doğru bakış)

Neden ihtiyacımız var? Kim kullanacak? Eğitimsel katkısı ne? Nasıl uygulanacak? Kullanılıyor mu? → Sürekli süreç

8 adımlı döngü (28 Eylül)

1 Mevcut durumu analiz et→2 İhtiyaçları belirle→3 Amaç ve hedefler→4 Teknoloji ve strateji seç→5 Uygulama planı→6 Uygula→7 İzle ve değerlendir→8 Revize et

5 aşama (28 Ekim) ve kuramların yeri

Problemin belirlenmesi→Amaç ve hedefler→Teknoloji alternatiflerinin değerlendirilmesi→Uygulama sürecinin planlanması→Başarının değerlendirilmesi

Araç	Planlamada cevapladığı soru
İhtiyaç analizi	Hangi problem çözülmeli?
TAM	Kullanıcılar teknolojiyi yararlı ve kullanımı kolay bulacak mı?
UTAUT	Kullanıcıların teknoloji kullanmasını etkileyen beklentiler ve koşullar neler?
Yeniliğin Yayılımı	Teknoloji kullanıcılar tarafından nasıl benimsenebilir?

Planlamanın boyutları

Altyapı	Yazılım ve içerik	İnsan	Pedagoji	Yönetim
İnternet, ağ, donanım, teknik destek	Eğitim yazılımları, LMS, dijital içerik, yapay zekâ araçları	Öğretmen, öğrenci, yönetici, teknik personel	Öğretim amaçları, öğrenme süreçleri, teknoloji entegrasyonu	Bütçe, politikalar, veri güvenliği, sürdürülebilirlik

İhtiyaç analizi

Tanım: İhtiyaç analizi, mevcut durum ile hedeflenen durum arasındaki farkları belirlemek ve bu farkların nedenlerini sistematik biçimde ortaya koyma sürecidir.

Problem → Teknoloji satın al

Problem → Neden? → İhtiyaç → Alternatif çözümler → Uygun teknoloji

İhtiyaç analizi bize ne söyler

Şu anda neredeyiz? · Nerede olmamız gerekiyor? · Aradaki fark nedir? · Bu fark neden oluşuyor? · Teknoloji bu problemi çözebilir mi? · Çözüm için neye ihtiyacımız var?

7 temel soru

Soru	Anlamı
Kim?	Kimlerin ihtiyacı var?
Ne?	Problem/ihtiyaç nedir?
Nerede?	Hangi ortamda ortaya çıkıyor?
Ne zaman?	Hangi durumlarda ortaya çıkıyor?
Neden?	Problemin temel nedenleri neler?
Ne kadar?	Problemin büyüklüğü nedir?
Ne olmalı?	Hedeflenen durum nedir?

Problem tanımı nasıl yazılır

İyi bir problem tanımı şunlara yanıt verir: mevcut durumda ne yaşanıyor, kimleri etkiliyor, hangi ortam/süreçte çıkıyor, hangi bulgularla destekleniyor, çözülmezse ne olur. Problem tanımı teknoloji adıyla başlamaz.

Belirsiz: "Öğrenciler için bir mobil uygulama geliştirilmelidir."
Uygun: "Öğrenciler, ders dışı çalışmalarda eksik oldukları konuları belirlemekte ve çalışmalarını planlamakta güçlük yaşamaktadır."

Paydaşlar: tek kişinin kararıyla plan olmaz

Öğrenciler, öğretmenler, okul yöneticileri, BÖTE/bilişim öğretmeni (teknoloji koordinatörü), rehberlik servisi, teknik personel, veliler, il/ilçe eğitim yöneticileri, diğer çalışanlar. Farklı paydaşlar aynı probleme farklı açılardan bakar:

"Öğretmenler teknoloji kullanmıyor." Bunu kim söylüyor?	Ne diyor
Yönetici	"Öğretmenler teknolojiyi yeterince kullanmıyor."
Öğretmen	"Kullanmak istiyorum ama zamanım yok."
Öğrenci	"Teknoloji kullanılıyor ama ders daha eğlenceli olmuyor."
BT öğretmeni	"Donanım var ama altyapı yetersiz."

Mevcut durum: "Şu anda ne var?"

Teknoloji

Donanım: bilgisayar, akıllı tahta, tablet, VR/AR · Yazılım: LMS, eğitim uygulamaları, lisanslar · Altyapı: internet, Wi-Fi, ağ, teknik destek

İnsan ve kurum

İnsan: öğretmen yeterlikleri, öğrenci becerileri ve erişimi, teknik personel · Kullanım: mevcut teknoloji nasıl kullanılıyor, hangisi kullanılmıyor · Kurum: yönetimin yaklaşımı, kurumun öncelikleri

Kurumun ihtiyacını belirlerken altı eksen: Teknoloji (ne var?) · İnsan (kim kullanacak?) · Pedagoji (neden kullanılacak?) · Ortam (nerede?) · Kaynak (ne kadar bütçe?) · Süreç (nasıl uygulanacak?) · Sürdürülebilirlik (bir yıl sonra ne olacak?).

Veri: ihtiyaç analizi veriye dayanmalı

Yöntemler: anket, görüşme, odak grup, gözlem, doküman inceleme, başarı testleri, kullanım verileri, sistem kayıtları (log), performans verileri. Tek veri kaynağına güvenme; farklı kaynaklardan topla (çeşitleme).

Anket sorusu

✕ Yönlendirici: "Okulunuzda teknoloji kullanımının yetersiz olduğunu düşünüyor musunuz?"

✓ Daha iyi:

Derslerinizde hangi teknolojileri, ne sıklıkta kullanıyorsunuz?
Teknoloji kullanımında karşılaştığınız en önemli sorunlar nelerdir?
Kullanımınızı artırmak için hangi desteğe ihtiyaç duyuyorsunuz?

Görüşme sorusu

Amaç sadece "Ne istiyorsunuz?" diye sormak değil. Daha iyi sorular:

En büyük probleminiz nedir?
Bu problem ne zamandır var?
Hangi durumlarda yaşıyorsunuz?
Daha önce çözmek için ne yaptınız? Ne işe yaradı, ne yaramadı?
Sizce temel neden nedir?

Söylenen → Görülen → Gerçekleşen. Öğretmen "akıllı tahtayı aktif kullanıyorum" der; gözlemde tahta yalnızca PowerPoint göstermek için kullanılıyordur. Bu yüzden anketi gözlemle doğrula.

5 Neden analizi

Probleme art arda "Neden?" sorarak kök nedene inilir. Ders örneği:

Öğrenciler çevrim içi platformu kullanmıyor. Neden? → Platforma girmiyorlar.
Neden? → Kullanımını zor buluyorlar.
Neden? → Arayüz karmaşık.
Neden? → Öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınarak tasarlanmamış.

Sonuç: İhtiyaç sadece "öğrencilere platform eğitimi verilmesi" olmayabilir. Aynı şekilde "Öğretmenler LMS kullanmıyor" problemi için: sistemi bilmiyorlar, kullanımı zor, zamanları yok, teknik destek yok, içerik hazırlamak zor, pedagojik faydasını görmüyorlar. "LMS eğitimi verelim" demeden önce nedeni bul.

Önceliklendirme: her ihtiyaç aynı derecede önemli değil

Kriter	Sorusu
Etki	Sorun öğrenmeyi/öğretimi ne kadar etkiliyor? (Teknolojiyle giderilemiyorsa zaten teknoloji planlamasının konusu değil.)
Yaygınlık	Kaç kişiyi etkiliyor?
Aciliyet	Ne kadar hızlı çözülmeli? (Sınıfa taşınan ders, tahta yok → acil.)
Uygulanabilirlik	Mevcut kaynaklarla çözüm mümkün mü?
Kanıt	Sorunun varlığı hangi verilerle destekleniyor? (Tek öğretmenin söylemi yetmez.)
Maliyet / Stratejik önem	Çözüm ne kadar maliyetli? Kurumun hedefleriyle uyumlu mu?

Bu ölçütlerle ihtiyaçlar puanlanır ve öncelikli problem seçilir.

Ödevdeki 12 başlıklı şablon (sınavda bunları kullan)

#	Başlık	#	Başlık
1	Eğitim ortamı	7	Problemin olası nedenleri
2	Problem	8	Hedeflenen durum
3	Paydaşlar	9	Belirlenen ihtiyaç
4	Mevcut durum	10	İhtiyacın öncelik düzeyi
5	Veri kaynakları	11	Olası çözüm alternatifleri
6	Veri toplama yöntemi	12	Teknolojinin rolü

Teknolojiden başlama
"En yeni teknoloji hangisi?" diye düşünme
Tek kişinin görüşüne dayanma
Problemi çözümle karıştırma
Sadece anket sonucuna güvenme

Önce problemi anla
Sonra ihtiyacı belirle
En son teknolojiyi düşün
"Bu teknoloji ne yapabiliyor?" yerine "Bizim hangi problemimizi çözüyor?"

Teknoloji Kabul Modeli (TAM)

Davis, 1989. Bir teknolojinin birey tarafından kabulünü, benimsenmesini ve kullanımını açıklar. Benimseme = gerçekten verimli kullanılıyor olması (Mac'i prestij için almak benimsemek değildir).

Algılanan Fayda (PU)

Kişinin teknolojiyi kullanmasının performansını artıracağına inanma derecesi. "Bu teknoloji öğretimimi daha etkili hale getiriyor." Örn. sınav hazırlama süresini azaltıyor, öğrenci performansını kolay takip ettiriyor, geri bildirimi hızlandırıyor.

Algılanan Kullanım Kolaylığı (PEOU)

Teknolojiyi kullanmak için fazla çaba harcaması gerekmeyeceğine inanma derecesi. Kolay: anlaşılır arayüz, basit işlemler, kolay öğrenme, az teknik hata. Zor: karmaşık menüler, çok tıklama, sık hata.

PU ve PEOU olumluysa → olumlu tutum → kullanma niyeti → gerçek kullanım. Birinde takılma olursa benimseme eksik kalır (e-Okul'u kullanmayan yaşça ileri öğretmenler).
Fayda, kolaylıktan daha belirleyici çıkıyor: çok kolay ama faydasız teknoloji (A) yerine, daha zor ama iş yükünü ciddi azaltan (B) daha çok benimseniyor. Faydasız ama kolay bir şeyi kişi ancak zorunluysa (e-Okul gibi, otorite) kullanır.
Uygulanışı: PU ve PEOU'ya yönelik sorular sorulur, istatistiksel olarak nerede düşük kaldığı bulunur ("fayda düşük → niyet düşük").
Eksikliği: sosyal etkiyi ve kurumsal koşulları dışarıda bırakır. İnternet yoksa, bölüm başkanı istemiyorsa, müdür matematik sınıfını kilitliyorsa fayda ve kolaylık yetmez. Bu yüzden UTAUT geliştirildi.

UTAUT

Unified Theory of Acceptance and Use of Technology (Teknoloji Kabul ve Kullanımının Birleştirilmiş Kuramı), Venkatesh ve arkadaşları, 2003. TAM'dan bağımsız değil, onu genişletir. TAM bireyin benimsemesine bakarken UTAUT kurum içinde benimsemeyi açıklar; bu yüzden teknoloji planlamasına daha uygun. Hoca: "UTAUT günümüze daha çok hitap ediyor."

Yapı	Tanım	TAM karşılığı	Örnek öğretmen sözü
Performans beklentisi	Teknolojinin istediği performans sonuçlarına ulaşmasına yardım edeceğine inanma	Algılanan fayda	"Bu YZ aracı materyal hazırlama süremi kısaltacak."
Çaba beklentisi	Teknolojiyi kullanmanın ne kadar kolay olduğuna ilişkin beklenti	Alg. kullanım kolaylığı	"Öğrenmesi kolay, sürekli yardım almam gerekmiyor."
Sosyal etki	Önemli gördüğü kişilerin kullanması gerektiğine inanması / kendisinin kullanması	Yok (yeni)	"Bölümümüzde herkes kullanıyor." (Airfryer, robot süpürge, influencer etkisi; olumlu da olumsuz da olabilir)
Kolaylaştırıcı koşullar	Altyapı, teknik destek, eğitim, sonradan soru sorabilme	Yok (yeni)	"Üniversite eğitim ve teknik destek veriyor."

Okları ezberle (hoca "iyi takip edelim" dedi):
• Performans beklentisi ← cinsiyet, yaş
• Çaba beklentisi ← cinsiyet, yaş, deneyim
• Sosyal etki ← cinsiyet, yaş, deneyim, gönüllülük (hepsi)
• Kolaylaştırıcı koşullar ← yaş, deneyim; ve niyete değil, doğrudan kullanma davranışına gider.
• İlk üçü → davranışsal niyet → kullanma davranışı.

Düzenleyicilerin sabit bir yönü yok: bazı teknolojide kadınlar, bazısında erkekler önde; bazen deneyimsizler daha çok beğeniyor (Web 2.0 araçları örneği). Model her durumda birebir çıkmayabilir (örn. "gönüllülük etkili çıkmadı").
Olumlu senaryo: "Materyalleri hızlı hazırlarım (PB), kullanımı kolay (ÇB), bölüm başkanı da kullanıyor (SE), üniversite eğitim veriyor (KK)" → niyet yüksek.
Ters senaryo: "Süremi azaltıyor ama kullanmayı çok zor buluyorum, meslektaşlarım kullanmıyor, teknik destek yok" → ÇB yüksek (kötü), SE düşük, KK olumsuz → benimseme olasılığı düşük.

TAM ve UTAUT yan yana

	TAM (Davis, 1989)	UTAUT (Venkatesh vd., 2003)
Odak	Bireysel algılar	Bireysel + sosyal + kurumsal
Fayda	Algılanan fayda	Performans beklentisi
Kolaylık	Algılanan kullanım kolaylığı	Çaba beklentisi
Ek yapılar	Tutum	Sosyal etki, kolaylaştırıcı koşullar, 4 düzenleyici
Sonuç	Kullanma niyeti → gerçek kullanım	Davranışsal niyet → kullanma davranışı

İhtiyaç analizinde TAM/UTAUT'a göre sorulacak sorular

"Hangi teknolojiyi satın alalım?" sorusu yetmez. Bunları sor:

PB Bu teknoloji hangi işinizi kolaylaştırır? Derslerinizde size ne kazandırmasını beklersiniz?
ÇB Benzer araçları kullanırken en çok nerede zorlanıyorsunuz? Yeni bir aracı öğrenmeye ne kadar zaman ayırabilirsiniz?
SE Meslektaşlarınız/yöneticiniz bu tür araçları kullanıyor mu, destekliyor mu?
KK İnternet, cihaz, teknik destek, eğitim imkânınız var mı? Sorun yaşadığınızda kime ulaşıyorsunuz?
Düz. Yaş, deneyim (kaç yıldır teknoloji kullanıyor), kullanım gönüllü mü zorunlu mu?

Yeniliğin Yayılımı Kuramı

Rogers. Bir yeniliğin bir sosyal sistemde zaman içinde iletişim kanallarıyla nasıl yayıldığını açıklar. Hiçbir plan %100 başarı garanti etmez: altyapı değişebilir (MEB), kurum dışı erişim yasaklanabilir, firma siber saldırıya uğrayabilir. Amaç optimum düzeye ulaşmak.

Yenilik-karar süreci (5 aşama)

Öncül koşullar→1 Bilgi→2 İkna→3 Karar→4 Uygulama→5 Onay (doğrulama)

Aşama	Ne olur	YZ örneği
Öncül koşullar	Önceki uygulama, hissedilen ihtiyaç/problemler, yenilikçilik, sosyal sistem normları (devlet kurumu özele göre daha yavaş)	2022'de üretken YZ ortaya çıkıyor
Bilgi	Yenilikten haberdar olma, nasıl çalıştığını öğrenme. Karar biriminin sosyoekonomik özellikleri, kişiliği, iletişim davranışı etkili	Haberlerden, kullananlardan duyduk
İkna	Olumlu/olumsuz tutum gelişir. 5 algılanan özellik burada etkili	"Şurada işime yarar" diye düşünmeye başladık
Karar	Benimseme ya da reddetme	Uygulamayı indirdik ya da indirmedik
Uygulama	Fiilen kullanma	Düzenli kullanıyoruz (ya da indirip hiç açmadık)
Onay	Benimsemeyi sürdürme, başkalarına yayma; ya da bırakmayı doğrulama. Sonuçlar: sürekli benimseme, sonradan benimseme, vazgeçme, sürekli ret	Deneyimini başkalarına anlatıyor

Yeniliğin 5 algılanan özelliği

Özellik	Soru	Planlamada kullanımı
Göreli avantaj	Mevcut yöntemden daha iyi mi?	Daha iyi bir teknolojiyle bu avantajı sağlayabilir miyim?
Uygunluk (uyumluluk)	Mevcut değerlere, ihtiyaçlara, uygulamalara uyuyor mu?	Var olan duruma/altyapıya uyumlu mu?
Karmaşıklık	Anlaşılması/kullanılması zor mu?	Yönerge, PDF, kısa eğitim hazırlayabilir miyim?
Denenebilirlik	Benimsemeden önce sınırlı denenebilir mi?	Seçmeden önce pilot uygulama yapılabilir mi?
Gözlemlenebilirlik	Sonuçları başkalarınca görülebiliyor mu?	Pilot sonuçlarını meslektaşlara gösterme

Benimseyen kategorileri

Yenilikçiler%2,5

Erken benimseyenler%13,5

Erken çoğunluk%34

Geç çoğunluk%34

Geride kalanlar%16

Altın renkli iki grup, planlamada rol verilebilecek, sosyal etkiyi oluşturacak kişiler.

Grup	Özelliği	Planlamada ne yaparsın
Yenilikçiler (%2,5)	Belirsizliği göze alır, ilk olmak ister (eTwinning yapan, bilişimde parlayan öğretmen)	Kontrollü deneyim ve teknik deneme olanakları sun
Erken benimseyenler (%13,5)	Yenilikçileri izler, genelde daha genç; fikir önderi	Pilot grubu bunlardan kur, deneyimlerini paylaştır (Angry Birds örneği)
Erken çoğunluk (%34)	Gözlemler, faydasını görmek ister	Somut örnek, eğitim, uygulama sonuçları göster
Geç çoğunluk (%34)	Temkinli; süreç oturup erişilebilir olunca benimser	Kullanım kolaylığı, erişim, destek
Geride kalanlar / takipçiler (%16)	Çok temkinli, çoğu zaman reddeder	Kaygılarını gider, destek ver; destek yoksa bu grup büyür

Bireysel Yenilikçilik Ölçeği ile kurumdaki kişilerin hangi grupta olduğu belirlenebilir; boyutları yeniliğe açıklık ("Yeni fikirleri denemekten hoşlanırım") ve yeniliğe direnç ("Çevremdekilerin çoğu kabul edene kadar yeni fikirleri benimsemem"). Ayrıca müdürden görüş alınarak pilot için erken benimseyenler seçilebilir.

İletişim kanalları

E-posta veya tanıtım toplantısı sadece bilgilendirir. Güven için deneyim, etkileşim ve geri bildirim gerekir: bilgilendirme toplantıları, uygulamalı eğitim ve atölyeler, meslektaşlar arası deneyim paylaşımı (uzmandan değil meslektaştan duymak daha etkili), pilot sonuçlarının sunulması, destek kanalları (WhatsApp grubu, firma dokümanı). Uygulama planında hangi bilginin kime, hangi aşamada, hangi kanaldan iletileceği açık yazılmalı.

Yayılımı engelleyen sorunlar

Mevcut ihtiyaçlara uygun olmaması · kullanımın karmaşık olması · altyapı ve teknik destek eksikliği · ek iş yükü, zaman yetersizliği (yoğun müfredat) · beklenen yararların görünür olmaması · kurumun hazır olmaması · gizlilik, güvenlik, etik kaygılar. Sorun belirlenmeden yalnızca daha fazla tanıtım yapmak yetmez; gerekirse teknoloji seçimi yeniden değerlendirilir, altyapı güçlendirilir.

Kuramın planlamaya çıkarımları: Teknolojinin yararları ve mevcut uygulamalarla uyumu değerlendirilmeli · kullanıcılara deneme fırsatı verilmeli · başarılı sonuçlar paylaşılmalı · farklı ihtiyaç ve destek gereksinimleri dikkate alınmalı · yaygınlaştırma aşamalı ve izlenebilir olmalı (önce pilot, sonra kademeli). Benimsemeyen bir grubun olabileceğini, benimseyenin sonra reddedebileceğini bilerek ilerle.

Hedef, çözüm ve teknoloji seçimi

Amaç ve hedef

Kavram	Örnek
Problem	Öğrenciler eksik oldukları konuları zamanında belirleyemiyor.
Genel amaç	Öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini izlemelerini desteklemek.
Özel hedef	Pilot uygulama sonunda öğrencilerin eksik konularını belirleme düzeyinde başlangıç ölçümüne göre iyileşme sağlamak.
Çözüm	Öğrenme analitiği sunan platform, mevcut LMS'in düzenlenmesi veya yapılandırılmış takip sistemi.

Hedefte neyin değişmesinin beklendiği ve bunun nasıl değerlendirileceği açık olmalı.

Zayıf hedef: Öğrencilerin teknoloji kullanımını artırmak.
Uygun hedef: Sekiz haftalık pilot uygulama sonunda öğrencilerin haftalık öğrenme hedeflerini takip etme oranını başlangıç düzeyine göre artırmak.

Hedef belirlerken 6 ölçüt:

Ölçüt	Soru
Pedagojik uygunluk	Öğrenme hedefini ve hedef grubun gereksinimini destekliyor mu?
Kullanılabilirlik	Kullanıcılar öğrenip rahatça kullanabilir mi? (Akıllı tahta var mı, lisans istiyor mu?)
Teknik uyum	Mevcut cihazlar, ağ ve sistemlerle çalışıyor mu?
Maliyet ve sürdürülebilirlik	Lisans, bakım, eğitim ve yenileme maliyeti nedir?
Erişilebilirlik	Farklı gereksinimleri olan kullanıcılar erişebiliyor mu? (Kurum dışı erişim, evden lisans)
Gizlilik ve güvenlik	Hangi veriler toplanıyor, nerede saklanıyor, kim erişiyor, nasıl korunuyor?

Alternatif çözümler: tek çözüm yazma

Aynı ihtiyacı karşılayan farklı çözümler olabilir. Öğrencilerin öğrenme sürecini takip edememesi için: mevcut LMS'i daha etkili kullanmak, ücretsiz takip aracı, yeni platform edinmek, yapılandırılmış takip çizelgesi, teknolojiyi öğretimsel rehberlikle birleştirmek. Temel soru: Hangi alternatif belirlenen ihtiyacı en uygun koşullarda karşılar? En yeni, en pahalı, en çok özellikli teknoloji her zaman en iyisi değildir.

Ders örneği: öğrenciler derste aktif değil

A) 30 tablet almak · B) Etkileşimli tahta almak · C) Öğretmenlere aktif öğrenme ve teknoloji entegrasyonu eğitimi · D) Öğrenme analitiği sistemi geliştirmek · E) Hiçbirini seçmeden önce ihtiyaç analizi yapmak ✓

Ders örneği: öğretmenler dijital içerik üretmiyor

Nedenler: araçları bilmiyor, zamanı yok, teknik destek yok, kendini yeterli görmüyor, hazır içeriğe erişemiyor, pedagojik kullanımı bilmiyor.
✕ Daha fazla bilgisayar almak
✓ İhtiyaca yönelik mesleki gelişim, teknik destek, hazır içerik kaynakları, zaman ve çalışma planlaması

Teknoloji seçiminde 8 ölçüt

İhtiyaca uygunluk (problemle ne kadar ilişkili) · pedagojik uygunluk · kullanılabilirlik · teknik uyumluluk · erişilebilirlik · maliyet (kurulum, lisans, eğitim, bakım) · güvenlik ve gizlilik · sürdürülebilirlik (uzun vadede devam edebilir mi). 28 Eylül listesinde ayrıca: eğitimsel amaç, kullanıcı ihtiyaçları, altyapı, öğretmen yeterliği, etik.

Alternatifleri karşılaştırma matrisi

Ölçüt (1–5)	Mevcut LMS	Ücretsiz araç	Yeni platform
İhtiyaca uygunluk	4	3	5
Kullanım kolaylığı	4	4	3
Teknik uyum	5	3	4
Maliyet açısından uygunluk	5	5	2
Toplam	18 ✓	15	14

Kurum için daha önemli bir ölçüt varsa ona ağırlık verebilirsin (örn. kullanım kolaylığı ×2). Kuramları da ölçüt olarak ekleyebilirsin.

Kuramları seçim sürecinde kullanmak

Kuram	Planlamadaki kullanım	Somut karar örneği
TAM	Algılanan yarar ve kullanım kolaylığına ilişkin olası sorunları belirleme	Kullanım zor görünüyorsa kısa eğitim ve sadeleştirilmiş iş akışı
UTAUT	Performans/çaba beklentisi, sosyal etki, kolaylaştırıcı koşulları dikkate alma	Altyapı yetersizse önce teknik hazırlık; yöneticiyi ve öncü öğretmeni sürece kat
Yeniliğin Yayılımı	Göreli avantaj, uyumluluk, karmaşıklık, denenebilirlik, gözlemlenebilirlik	Yararı görmeleri için küçük pilot ve örnek sonuçlar sunmak

Böylece kuramlar raporda duran kavramlar olmaktan çıkar, planın somut kararlarına dönüşür.

Uygulama planı

Teknoloji seçimi planlamanın bittiği anlamına gelmez. Hedefi uygulamaya hazırlarken üç grup gereksinim sorulur:

Kullanıcı

Kimler kullanacak? Hangi becerilere ihtiyaç duyacaklar? Hangi eğitim/rehberlik sağlanmalı?

Teknik

Cihaz, internet, yazılım gereksinimleri? Mevcut sistemlerle entegrasyon? Teknik destek ve veri güvenliği nasıl?

Kurumsal

Yönetim onayı gerekiyor mu? Kullanıcıların görevleri değişecek mi? Veri gizliliği, erişilebilirlik, satın alma süreçleri var mı?

Uygulama takvimi (taslak)

Aşama	Yapılacak iş	Beklenen çıktı
1 Hazırlık	İhtiyaçları ve altyapıyı doğrulama	Hazırlık listesi
2 Kurulum	Aracı yapılandırma, içerikleri hazırlama (yerine "lisanslama" olabilir)	Çalışan ilk sürüm
3 Eğitim	Kullanıcı eğitimi ve yönerge hazırlama	Eğitim materyalleri
4 Pilot	Küçük bir grupla deneme	Geri bildirim ve sorun listesi
5 İyileştirme	Belirlenen sorunları giderme	Güncellenmiş çözüm
6 Yaygınlaştırma	Kullanımı aşamalı olarak artırma	Uygulama raporu

Görev ve sorumluluk

Proje koordinatörü (süreci izler) · teknik sorumlu (kurulum, erişim, teknik sorun) · içerik sorumlusu (materyal, yönerge; firma da olabilir) · eğitim sorumlusu · değerlendirme sorumlusu (başarı göstergeleri, rapor). Bir kişi birden fazla görev alabilir; kendini de yazabilirsin.

Kaynak ve maliyet

Maddi: bütçe, donanım, yazılım (lisans, abonelik) · İnsan: öğretmen, yönetici, teknik personel · Zaman: kurulum, eğitim, pilot, değerlendirme · Altyapı: internet, ağ, fiziksel ortam · Bilgi: uzmanlık, eğitim, teknik destek · Bakım: güncelleme, yenileme. Maliyet yalnızca ilk satın alma bedeli değildir; eğitim, bakım, personel zamanı gibi dolaylı maliyetler de hesaplanır.

Olası riskler ve önlemler

Risk	Önleyici / azaltıcı önlem
Kullanıcıların teknolojiyi benimsememesi	Erken katılım, eğitim ve destek
Teknik altyapının yetersizliği	Önceden kontrol ve alternatif erişim
İş yükünün artması	İş akışını sadeleştirme ve görev dağılımı
Veri gizliliği sorunu	Veri minimizasyonu, erişim kuralları, kurum politikalarına uyum
Maliyetlerin artması	Bütçe takibi ve alternatif çözüm planı
Cihazların zamanında gelmemesi	Teslim tarihini dönem başından en az birkaç hafta önceye çekme, yedek plan

Sürdürülebilirlik

Plan "Nasıl başlatacağız?" değil, "Nasıl devam ettireceğiz?" sorusuna da cevap vermeli: bakım ve güncelleme, lisans yenileme, teknik destek, öğretmen eğitimi, bütçe devamlılığı, yeni teknolojilere uyum, veri güvenliği.

Tam puanlık örnek cevap

Aşağıdaki cevap iki soruyu birlikte yürütüyor ve hocanın istediği bütün başlıkları içeriyor. Sınavda kendi projenin kurumuna uyarla; iskelet aynı kalsın. Kısaltman gerekirse önce tabloları madde hâline getir, başlıkları asla atlama.

Soru 1 · İhtiyaç analizini nasıl yürütürsünüz?

1. Eğitim ortamı

İstanbul'da bir devlet ortaokulu: 600 öğrenci, 45 öğretmen. Tüm sınıflarda etkileşimli tahta, kablosuz internet, öğretmenlerin bilgisayar erişimi ve bir BT laboratuvarı var. İlk bakışta altyapı yeterli görünüyor.

2. Problem

Okul yönetimi "Öğrencilerin derse katılımı düşük, okula tablet ve VR gözlüğü alalım" diyor. Problemi teknoloji adıyla değil, durum olarak tanımlıyorum: "Öğrenciler derslerde dijital araçlarla etkileşimli, işbirlikli ve üretime dayalı etkinliklere çok az katılıyor; öğretmenler mevcut teknolojiyi çoğunlukla içerik sunmak için kullanıyor." Satın almadan önce sorunun gerçekten teknoloji eksikliği olup olmadığını araştırıyorum.

3. Paydaşlar

Tek kişinin görüşüne dayanmamak için: öğrenciler, öğretmenler, okul yöneticileri, bilişim teknolojileri öğretmeni, rehberlik servisi, teknik personel, veliler, ilçe millî eğitim. Her biri soruna farklı açıdan bakar (yönetici "kullanmıyorlar", öğretmen "zamanım yok", BT öğretmeni "altyapı yetersiz" diyebilir).

4. Mevcut durum

Donanım (tahta, bilgisayar, tablet var mı, çalışıyor mu), yazılım (LMS, EBA, lisanslar), altyapı (internet hızı, Wi-Fi kapsaması, teknik destek), insan (öğretmen yeterlikleri, öğrencilerin evde erişimi), kullanım (hangi teknoloji nasıl kullanılıyor, hangisi hiç kullanılmıyor) ve kurum (yönetimin yaklaşımı, öncelikleri, bütçesi) envanter tablosuyla çıkarılır.

5. Veri kaynakları ve 6. veri toplama yöntemi

Tek kaynağa güvenmeden çeşitleme yapıyorum:

Öğretmen anketi (45 öğretmen, 5'li Likert + açık uçlu): "Derslerinizde hangi teknolojileri, ne sıklıkta kullanıyorsunuz?" · "Teknolojiyi en çok hangi amaçla kullanıyorsunuz (sunum, video, öğrenci etkinliği, ölçme)?" · "Teknoloji kullanımında karşılaştığınız en önemli sorunlar nelerdir?" · "Dijital araçları ders tasarımına entegre etme konusunda kendinizi ne kadar yeterli görüyorsunuz?" · "Kullanımınızı artırmak için hangi desteğe ihtiyaç duyuyorsunuz?" Yönlendirici soru ("Teknoloji kullanımı yetersiz mi?") sormuyorum. Ankete TAM/UTAUT maddeleri de ekliyorum: PB "Dijital etkinlikler öğrencilerimin öğrenmesini artırır." ÇB "Yeni bir dijital aracı öğrenmek benim için kolaydır." SE "Okul yönetimi ve meslektaşlarım bu araçları kullanmamı destekliyor." KK "Sorun yaşadığımda teknik destek alabiliyorum."
Yarı yapılandırılmış görüşme (farklı branşlardan 10 öğretmen, BT öğretmeni, müdür yardımcısı): "En büyük probleminiz nedir? Ne zamandır var? Hangi durumlarda yaşıyorsunuz? Daha önce çözmek için ne yaptınız, ne işe yaradı, ne yaramadı? Sizce temel neden nedir?"
Ders gözlemi (10 farklı ders, gözlem formuyla): tahta hangi amaçla kaç dakika kullanılıyor (sunum/PDF, video, internet araştırması, öğrenci etkinliği), öğrenciler araca dokunuyor mu, üretim yapıyor mu. Böylece söylenen, görülen ve gerçekleşen arasındaki farkı yakalarım.
Öğrenci odak grubu (2 grup × 6–8 öğrenci) ve kısa öğrenci anketi: "Teknoloji kullanılan derslerde ne yapıyorsunuz?"
Doküman ve sistem kayıtları: EBA/LMS giriş logları, önceki hizmet içi eğitim belgeleri, arıza kayıtları, başarı ve devamsızlık verileri.
Bireysel Yenilikçilik Ölçeği: öğretmenlerin benimseyen kategorilerini belirleyip pilot grubu seçmek için.

7. Problemin olası nedenleri (5 Neden analizi)

Varsayılan bulgular: öğretmenlerin %82'si tahtayı kullanıyor ama yalnızca %34'ü öğrencilerin teknolojiyle üretim yaptığı etkinlik yapıyor, %21'i kendini entegrasyonda yeterli görüyor; gözlemde tahta kullanımının %60'ı sunum/PDF, sadece %10'u öğrenci etkinliği. Görüşmelerde "Hangi aracı hangi amaçla kullanacağımı bilmiyorum", "Ders süresi yetişmiyor", "Eğitim verildi ama uygulamada destek yok" deniyor.

Öğretmenler teknolojiyi etkili kullanmıyor. Neden? Çoğunlukla içerik sunmak için kullanıyorlar.
Neden? Teknolojiyi öğretim etkinliklerine nasıl entegre edeceklerini bilmiyorlar.
Neden? Pedagojik kullanıma ilişkin deneyimleri sınırlı.
Neden? Önceki eğitimler araçların teknik kullanımına odaklanmış.
Neden? Önceki planlamada öğretmenlerin pedagojik ihtiyaçları analiz edilmemiş.

Diğer olası nedenler: zaman yetersizliği, hazır içeriğe erişememe, uygulama sırasında destek yokluğu. İlk bulgu: teknolojiye erişim yüksek, pedagojik entegrasyon düşük.

8. Hedeflenen durum

Öğretmenlerin teknolojiyi öğrencilerin aktif katılımını, işbirliğini, problem çözmesini ve üretimini destekleyecek şekilde kullanabilmesi.

9. Belirlenen ihtiyaç

Mevcut durum (sunum amaçlı kullanım) ile hedeflenen durum arasındaki fark donanım eksikliğinden değil, pedagojik entegrasyon deneyimi ve sürekli destek eksikliğinden kaynaklanıyor. İhtiyaç: öğretmenlerin teknolojiyi pedagojik amaçlarla etkili kullanma yeterliklerinin geliştirilmesi.

10. İhtiyacın öncelik düzeyi

Ölçüt	Puan (1–5)	Gerekçe
Etki	5	Tüm derslerde öğrenci katılımını doğrudan etkiliyor
Yaygınlık	5	45 öğretmen, 600 öğrenci
Aciliyet	3	Ders işleniyor ama verim düşük; dönem içinde çözülmeli
Uygulanabilirlik	5	Altyapı hazır, ek donanım gerekmiyor
Kanıt	5	Anket + görüşme + gözlem aynı yönde
Toplam	23/25	Yüksek öncelik

11. Olası çözüm alternatifleri ve 12. teknolojinin rolü

Alternatifler Soru 2'de karşılaştırılıyor. Teknolojinin rolü: tek başına çözüm değil, pedagojik yöntemi destekleyen araç. Mevcut altyapı yeterli olduğu için kısa vadede yeni donanım yatırımı öncelikli değil.

Soru 2 · Bu ihtiyaca yönelik çözümler ve değerlendirme

Genel amaç ve ölçülebilir hedefler

Genel amaç: Öğretmenlerin mevcut teknolojiyi öğrencinin aktif katılımını destekleyecek biçimde kullanmasını sağlamak.

Hedef 1: 8 haftalık pilot sonunda pilot öğretmenlerin derslerinde öğrenci etkinliğine ayrılan teknoloji kullanım oranını gözlemle ölçülen başlangıç düzeyine (%10) göre en az %30'a çıkarmak.
Hedef 2: Dönem sonunda dijital araçları ders tasarımına entegre etmede kendini yeterli gören öğretmen oranını %21'den en az %50'ye çıkarmak (ön-son anket).

Alternatif çözümler

Yeni donanım (tablet, VR) satın almak.
Araçların teknik kullanımına yönelik hizmet içi eğitim.
Pedagojik teknoloji entegrasyonu üzerine uygulamalı öğretmen eğitimi + sınıf içi destek.
Örnek ders tasarımları ve dijital materyal havuzu oluşturmak.
Meslektaş öğrenme topluluğu kurmak.

Değerlendirme matrisi (1–5; ihtiyaca uygunluk ×2 ağırlıklı)

Ölçüt	1 Donanım	2 Teknik eğitim	3 Uygulamalı eğitim + destek	4 Materyal havuzu	5 Meslektaş topluluğu
İhtiyaca uygunluk (×2)	1 (2)	2 (4)	5 (10)	4 (8)	4 (8)
Pedagojik uygunluk	2	2	5	4	4
Kullanılabilirlik	3	4	4	5	4
Teknik uyum	2	5	5	5	5
Maliyet	1	4	4	4	5
Erişilebilirlik	3	4	4	5	4
Gizlilik / güvenlik	3	5	5	4	5
Sürdürülebilirlik	2	2	4	4	4
Toplam	17	30	41 ✓	39	39

Seçim gerekçesi

Alternatif 3 en yüksek puanı aldı; 4 ve 5 de yüksek çıktığı için bunları 3'ün destekleyici bileşeni yapıyorum. Seçilen çözüm: Yeni teknoloji satın almak yerine mevcut teknolojinin etkili kullanımına yönelik bir teknoloji entegrasyon programı: uygulamalı mesleki gelişim + örnek ders tasarımı + sınıfta uygulama + geri bildirim + sürekli destek. Donanım alternatifi elendi çünkü ihtiyaç analizi sorunun erişim değil pedagojik entegrasyon olduğunu gösterdi; en yeni ve en pahalı teknoloji her zaman en iyi seçenek değil.

Kuramlarla benimseme planı

TAM · Algılanan fayda: Atölyede öğretmenin kendi branşından bir etkinliği yaptırıp öğrenci katılımındaki farkı gösteriyorum. Kullanım kolaylığı: Her araç için tek sayfalık yönerge ve hazır şablon; az tıklamalı, sadeleştirilmiş iş akışı.
UTAUT · Performans beklentisi: "Ders hazırlık süreniz kısalır" mesajını pilot verisiyle destekliyorum. Çaba beklentisi: Kısa (40 dk) modüller. Sosyal etki: Müdür ve zümre başkanlarını açılışa katıyorum, pilot öğretmenler örneklerini zümrede paylaşıyor. Kolaylaştırıcı koşullar: BT öğretmeni haftada 2 saat sınıf içi destek, WhatsApp destek grubu, "sorunuz olursa beni arayın". Düzenleyiciler: Yaşça ileri ve deneyimi az öğretmenlere eşli (mentor) çalışma; katılım başlangıçta gönüllü.
Yeniliğin Yayılımı: Bireysel Yenilikçilik Ölçeği ile belirlenen yenilikçi ve erken benimseyen 6–8 öğretmenle pilot (denenebilirlik). Pilot sonuçları ve öğrenci ürünleri zümre toplantısında sunulur (gözlemlenebilirlik), mevcut müfredat ve tahtalarla uyumlu etkinlikler seçilir (uygunluk), hazır şablonlarla karmaşıklık azaltılır, sunuma göre üstünlüğü verilerle gösterilir (göreli avantaj). Sonra erken çoğunluğa, ardından geç çoğunluğa aşamalı yayılır; geride kalanlar için birebir destek. İletişim kanalları: tanıtım toplantısı → uygulamalı atölye → meslektaş paylaşımı → destek grubu.

Uygulama takvimi (taslak)

Hafta	Aşama ve iş	Çıktı
1–2	Hazırlık: ihtiyaç ve altyapı doğrulama, pilot grubu seçme	Hazırlık listesi, pilot listesi
3–4	İçerik: örnek ders tasarımları ve materyal havuzu	Şablon ve yönergeler
5–6	Eğitim: uygulamalı atölyeler	Eğitim materyalleri
7–14	Pilot: 8 hafta sınıfta uygulama + sınıf içi destek	Gözlem formu, geri bildirim, sorun listesi
15–16	İyileştirme ve yaygınlaştırma planı	Güncellenmiş program, uygulama raporu

Görevler

Proje koordinatörü: müdür yardımcısı · teknik sorumlu ve eğitim sorumlusu: BT öğretmeni · içerik sorumlusu: zümre başkanları ve pilot öğretmenler · değerlendirme sorumlusu: rehber öğretmen + koordinatör.

Kaynak ve maliyet

Donanım: mevcut tahtalar ve bilgisayarlar (yeni alım yok) · yazılım: ücretsiz/EBA araçları, gerekirse sınırlı lisans · insan: BT öğretmeni, zümre başkanları · zaman: atölye saatleri, haftalık destek saati · dolaylı maliyet: öğretmen zamanı, materyal hazırlığı.

Riskler ve önlemler

Risk	Önlem
Öğretmenlerin benimsememesi	Gönüllü pilot, erken katılım, meslektaş örnekleri
İş yükü / zaman yetersizliği	Hazır şablonlar, kısa modüller, zümre içinde görev paylaşımı
Uygulamada destek kopması	Sabit destek saati ve destek grubu
Öğrenci verisi gizliliği	Kişisel veri toplamayan araçlar, KVKK ve kurum politikasına uyum
Altyapı arızası	Ders öncesi kontrol, çevrimdışı alternatif etkinlik

Değerlendirme ve sürdürülebilirlik

Ön-son öğretmen yeterlik anketi, pilot öncesi/sonrası ders gözlemi (öğrenci etkinliği oranı), öğrenci katılım görüşleri, LMS/EBA kullanım logları. Sonuca göre plan revize edilir. Sürdürülebilirlik: her dönem yeni öğretmenler için atölye, materyal havuzunun güncellenmesi, meslektaş topluluğunun aylık toplantısı, bütçede küçük lisans/bakım kalemi.

Başka bir konu gelirse: hızlı iskelet

Örn. "Okul yönetimi 'yapay zekâ sistemi alalım' diyor." Önce şu zinciri yaz: Neden? → Hangi problemi çözmek istiyoruz? → Bu problem gerçekten teknoloji gerektiriyor mu? → Hangi teknoloji uygun? → Kullanabilecek miyiz? → Sonuçlarını nasıl değerlendireceğiz? Sonra 12 başlığı aynen doldur. İlk 5 soru olarak: "Hangi problemi çözmesini istiyorsunuz? Bu problemi kimler, ne sıklıkla yaşıyor? Şu an ne kullanıyorsunuz, neden yetmiyor? Öğretmen ve öğrencilerin hazırbulunuşluğu ve altyapı ne durumda? Başarıyı nasıl anlayacağız?"

Sınav etkinlikleri

Her etkinlik, hocanın söylediği iki soruya (ihtiyaç analizi + çözüm üretme) doğrudan hazırlar. Etiketler hangi soruya çalıştığını gösterir: Soru 1 Soru 2

Senaryoyu seç, süreyi başlat, iki soruyu sınavdaki gibi yaz.

Senaryo

Kalan süre45:00

Soru 1 Bu kurumda ihtiyaç analizini nasıl yürütürsünüz? (12 başlıkla, veri toplama sorularını açıkça yazarak)

Soru 2 Bu ihtiyaca yönelik hangi çözümleri çıkarırsınız, hangi durumları değerlendirdiniz? (amaç-hedef, ≥3 alternatif, matris, gerekçe, kuramlar, plan)

Kendini hocanın ölçütleriyle puanla

Maddeler, hocanın derste sınav için söylediklerinden ve ödev şartlarından çıkarıldı.

Soru 1

Soru 2

Tahmini puan0 / 60

Sınav kartları

Her kart, sınav kâğıdında bir başlığın altına ne yazacağını sorar. Önce kendin söyle, sonra karta tıklayıp kontrol et.